x
Dil / Language
Türkçe English Deutsch Français Português Español

Dil / Language

Türkçe English Deutsch Français Português Español

Meşin Yuvarlak

blank   

Futbol hayatımızda olmasa ne olurdu? Elbette birçok futbolseverin bu soruya vereceği cevapları tahmin etmek zor değil. Onlar için aidiyet, heyecan ve yeni keşiflerle dolu bir eğlenceden mahrum kalmış olurlardı. Futbolun ne ifade ettiği her insanda değişiklik gösterse de futbol deyince akla gelen belli başlı şeyler vardır. Bunlar günümüzde çoğunlukla; futbolun rakip iki takımdan oluşan bir takım oyunu olduğu, top ile oynandığı, eller kullanılmadan yalnızca ayaklar ile oynandığı gibi basit ve ilk akla gelen özellikleridir. Futbol günümüzdeki haline gelene değin temel özellikleri aynı kalmakla beraber birçok çeşitli aşamadan geçmiştir. Bu aşamaları meşin yuvarlağın insanlık tarihindeki yeri ve konumunu araştırdığımızda rahatlıkla keşfetmek mümkün. Peki, futbolun tarihi kökenleri hangi oyunlara dayanır? İlk olarak nerede ortaya çıkmıştır? Modern anlamda futbolun meydana çıkışı nasıl gerçekleşmiştir? Bütün bu sorular bizi futbolun kökeni ile ilgili FIFA kayıtlarında geçen ‘cujuya’ isimli Çin oyununa götürmekte. Milattan önce ikinci ve üçüncü yüzyıllarda oynandığı tahmin edilen bu oyunda, eller ve kollar dışında vücudun geri kalan yerleri kullanılarak deriden yapılmış bir top, bambulardan yapılan bir ‘kaleye’ atılmaya çalışılıyordu. Japonya’da da milattan sonra beşinci yüzyılda oynandığı tahmin edilen benzer bir oyun da bulunmaktadır.

‘Antik’ Futbol ve Ortaçağ Futbolu

Çin’de ve Japonya’da günümüz futboluna benzer şekilde oynanan oyunlar bulunsa da Avrupa’da futbolun ortaya çıkması noktasında en çok etkisi olduğu düşünülen Antik Yunan ve Roma Uygarlığı’nda oynanan iki oyundan bahsetmekte fayda var. Bu oyunlardan ilki Episkiros’tur. Episkiros, Antik Yunan şehir devletlerinde kale yerine çizgi çekilerek iki takımın birbirleriyle karşı kaleye topu atmak üzerine yarıştıkları bir oyundur. Bu oyunda zaman zaman eller de kullanılabilmektedir. Takımlar çoğunlukla 12 kişiden oluşmaktadır. Ardından Roma İmparatorluğu zamanında oynanan ‘Harpastum’ isimli oyun, günümüz futboluna benzer özellikleri ile dikkatleri çekmektedir. Harpastum da benzer şekilde, daha kalabalık takımlar tarafından oynanmakta ve günümüzde hentbol ve futbol ile benzerlikler göstermekteydi. İngiltere’de dokuzuncu yüzyılda oynanan ‘güruh futbolu’ adı verilen ve yarattığı kargaşa bahane edilerek üç yüz yıl boyunca yasaklanan oyun yine Fransa’da benzer şekilde yasaklara tabi tutulan ‘coulle’ isimli oyun da modern futbol ile benzerlik göstermektedir.

Çin, Japonya, Antik Yunan, Roma, İngiltere ve Fransa’da insanlar çeşitli şekillerde top ile oynanan ve karşı takımın kalesine ‘gol’ atılması amaçlanan takım oyunlarını keşfetmişlerdir. O zamanlar da bu oyunlar aynı fanatiklik ve tutku ile izlenmiş midir? Bunun cevabı evet olmalı. Tarihsel birer kanıt niteliğindeki buluntularda bu oyunlardan bahsedilmesi, toplumların eğlence ya da ritüel amaçlı yapılan bu sporlara önem verdiğini göstermektedir. Bu oyunların İngiltere ve Fransa’da egemen güçler tarafından yasaklanması da toplumun geniş bir rağbet gösterdiğini ortaya koymaktadır.

Modern Futbolun Doğuşu      

İlk olarak 1848 yılında İngiltere’de, Birleşik Krallığa bağlı Cambridge Üniversitesinde futbola dair yazılı kurallar koyularak modern futbolun temelleri atıldı. Daha önce Birleşik Krallıktaki kolejlerde çeşitli varyasyonlar ve farklı kural stilleriyle oynanan futbolun gelişimi için Cambridge kuralları diye bilinen kurallar oluşturuldu. Başlangıçta istenen etkinin yakalanması kolay olmadı ve kurallar beklenen kabulü görmedi. Bunun yerine 1950’li yıllarda çeşitli okulların futbol kulüpleri bağımsız hale gelmeye başladılar. Bu kulüplerden bir kısmı kendi kurallarını koymuşlar ve bu kuralları uyguladıkları maçlar yapmışlardır. Ancak zamanla futbolun ülke genelinde büyük ilgi görmesinin bir sonucu olarak tüm kulüplerin kabul ettiği belli kurallara ihtiyaç duyulmaya başlandı. Ardından, 1863 yılının 26 Ekim’inde kurulan The Football Association (FA), tüm futbol kulüpleri için geçerli on dört kuralı ilan etti. Akabinde, aynı yılın Aralık ayından itibaren bu kuralların uygulandığı maçlar oynanmaya başlandı. Bu tarihten beri futbolun ‘kuralları’ zaman içerisinde değişiklikler gösterdi ancak özü her zaman aynı kaldı. Futbol, günümüzde gelişimini sürdürmektedir. Meşin yuvarlak dönüyor ve yalnızca bir takım oyunu olmaktan çok daha fazlası olan futbol; yetenek, zeka ve disiplinin var ettiği bir fenomen olmaya her geçen gün gelişerek devam ediyor.

Profil Sayfanız
Mesajlarınız ( 0 )